Laden Evenementen

« Alle Evenementen

Socratische Landdag 26 september

26 september, 09:30 - 17:00

De inschrijving is gesloten

Je kunt je op dit moment niet meer inschrijven.
Als je wilt plaatsen we je op de wachtlijst.
Mocht er een plek vrijvallen, dan brengen we je op de hoogte.
Stuur dan een mailtje naar: hans.bolten@verenigingfilosofischepraktijk.nl

aanmelden en betalen
De jaarlijkse Socratische Landdag vindt op zaterdag 26 september plaats op de ISVW, Dodeweg 8 in Leusden. Er is een divers aanbod aan workshops met klassieke of meer experimentele Socratische Gesprekken. De landdag is bedoeld voor iedereen met belangstelling voor het socratisch gesprek. Je bent dus ook welkom als je er nog helemaal niets vanaf weet, je kunt altijd deelnemen aan een socratisch gesprek. Voor (gevorderde) gespreksleiders zijn er interessante workshops.
Wil je zelf een workshop aanbieden, of een socratisch gesprek? Stuur dan een mail naar Hans Bolten: hans.bolten[at]verenigingfilosofischepraktijk.nl.

KOSTEN

Bij aanmelding vóór 19 september is de prijs voor deelname (inclusief lunch en borrel/snack na afloop en de vele workshops) :
Leden: € 30,- (hierin is de ledenkorting van €5,- al verwerkt).
Niet-leden: € 52,50.
Studentenkorting: Voor studenten is de prijs voor deelname: € 30,- (stuur na aanmelding en betaling een kopie van je studentenkaart naar: penningmeester[at]verenigingfilosofischepraktijk.nl)

Dagindeling

Inloop vanaf 9:00 uur.

9:30 Plenaire start

1e serie workshops: 9:45 – 11:15

2e serie workshops: 11.30 – 13:00

Pieter Mostert – Socrates aan de lijn
LUNCHPAUZE

3e serie workshops: 14:00 – 16:30.

Hans Bolten – Op welke vraag is dit een antwoord?
Peter van Hooft – Fenomenologisch-meditatief Socratisch gesprek
Paul Troost – Moreel Beraad

Plenaire afsluiting: 16:45 – 17:00

17:15 Snack en borrel.

Beschrijving diverse workshops

Rob Bartels – Ben jij wel burger genoeg?

In het onderwijs worden we geacht kinderen tot (democratische) burgers te vormen. Wie van buiten Nederland komt moet eerst inburgeren. Als je dan groot bent of erbij mag horen, ook dan doet de overheid er alles aan om ons tot meer burgerschap te bewegen. Waarom? En wat houdt dat eigenlijk in burgerschap? Pendelend tussen het nieuws van die week, de inzichten en visies van anderen, en de socratische reflectie over onze eigen ervaringen, onderzoeken we de betekenis die burgerschap voor ons kan hebben: ben ik wel burger genoeg? Of toch liever een goede buur?

Rob Bartels werkte jarenlang in het basisonderwijs en aan een pabo. Thans werkt hij als zelfstandige in het onderwijs onder de naam Het Blauwe Punt, onderwijs met oog voor de wereld. Daarmee ondersteunt en begeleidt hij scholen, doet onderzoek en ontwikkelt materiaal om ecosofie in het onderwijs te bevorderen, het filosoferen met kinderen en het democratische gehalte van scholen. Rob schreef enkele boeken over filosoferen in de school, en voor burgerschapsvorming. in 2013 is hij gepromoveerd met het proefschrift Democratie leren door filosoferen.

Hans Bolten – Op welke vraag is dit een antwoord?

In deze workshop voeren de deelnemers een Socratisch gesprek aan de hand van een Socratisch ‘onderzoeksmodel’ dat ik aan het ontwikkelen ben; het Socratisch Wandelplan. We beginnen het gesprek op de bekende wijze: een (uitgangs- of start)vraag en een bijpassend verhaal van een van de deelnemers. Vanaf dat moment wordt het gesprek systematischer waardoor de deelnemers voortdurend werken aan de nauwkeurige formulering van de vraag waarop zij een antwoord aan het zoeken zijn. De verschillende fases in het gesprek kunnen tot in het oneindige worden herhaald.
Van de deelnemers wordt verwacht dat zij bekend zijn met de Socratische gespreksmethode; daarover zal ik geen uitleg geven.

Willem Jan van den Brink – In hoeverre kan je iemand ‘labelen’?

‘Zodra je mij een stempel opdrukt, ontken je alles wat ik zou kunnen zijn’. Deze gedachte wordt weleens toegeschreven aan de Deense filosoof en theoloog Søren Kierkegaard. Hoe dan ook, mensen lijken geneigd om elkaar snel te identificeren en te classificeren. Vaststellen waar iemand thuishoort, al naar gelang opvattingen, geboorteplaats of religie, komt neer op elkaar indelen in hokjes.
Vandaar deze workshop met de uitgangsvraag: In hoeverre kan je iemand ‘labelen’?

Marcel Engeringh – Voltooid Socratisch gesprek in één dag.

LET OP: DIT IS EEN GESPREK DAT ZOWEL DE OCHTEND ALS DE MIDDAG DUURT.
Ik zal de workshop beginnen met een inleiding over de socratische methode in het algemeen en waar ik toe ben gekomen, tijdens mijn onderzoek naar manieren om socratische gesprekken vruchtbaarder te maken. Enkele inzichten wil ik nu reeds noemen:
Door het gesprek te versmallen is het mogelijk om het te versnellen zonder dat dit ten koste gaat van de diepgang.
Sterk geclausuleerde vragen zijn beter te beantwoorden, daar ze beperkter zijn.
Eenvoudige voorbeelden zijn het beste. Interessant worden ze dankzij de vraag. Voorbeelden die op zichzelf reeds interessant zijn leiden af van de vraag.
Het algemeen gangbare gebruik van een woord is zijn betekenis.
Iedereen die overweegt om aan dit gesprek deel te nemen is bij dezen uitgenodigd om na te denken over een geschikte ethische of epistemologische vraag, met daarbij een voorbeeld uit eigen ervaring, waarover hij alles zou willen vertellen.

Meer lezen

Peter van Hooft – Een meditatief Socratisch Gesprek (aan de hand van een wel zeer voor de hand liggend voorbeeld).

“Het instrument en de intensiteit van de aandacht waarmee wij kijken, bepalen het formaat van het object dat we bestuderen. Klein is alleen maar datgene waaraan we geen aandacht schenken.” Lof van de mikrologie, een voetnoot bij Plato, rede door Cornelis Verhoeven

Aandacht speelt een cruciale rol in elke meditatievorm en het is een vaak als vanzelf sprekend vooronderstelde, maar noodzakelijke component van elk goed (socratisch) gesprek. Maar hoe kun je de werking van aandacht socratisch onderzoeken? We gaan uit van de hier geciteerde opmerking van Cornelis Verhoeven, we mediteren, onderzoeken ons voorbeeld en we loven opnieuw de mikrologie.

Peter van Hooft is socratisch boeddholoog. Hij organiseert filosofisch-meditatieve retraites en de Wijsgerige Jaargang, waarin hij met deelnemers gedurende een jaar de mogelijkheid tot een wijsgerig leven onderzoekt.

Robert Keurntjes – De verbeelding in gesprek

Robert zegt: “Ik meen dat voor ons kennen van de wereld de verbeelding (als kenvermogen) een grote rol speelt. Ik meen ook dat Socrates in de dialogen van Plato niet op zoek is naar een definitie van concepten maar naar een algemene duiding van verschijnselen. De verbeelding is het vermogen om ons een innerlijke voorstelling te kunnen maken van wat niet direct voorhanden is, waardoor we het kunnen kennen en erover in gesprek kunnen gaan. In gesprekken tracht ik bewust gebruik te maken van de verbeelding om betekenis en waarde van fenomenen te onderzoeken.”

In deze workshop wil hij twee gesprekken voeren: het eerste als een gezamenlijk onderzoek naar hoe de verbeelding deel uitmaakt van ons kenvermogen, het tweede over een nog te bepalen ‘begrip’ waarbij de nadruk niet zal liggen op het zoeken naar een definitie maar op hoe het zich als verschijnsel in de wereld aan ons toont.”

In beginsel wordt de socratische methode gevolgd, maar er zal meer (bewust) nadruk liggen op het gebruik van de verbeelding in het gesprek.

Robert Keurntjes MA, is filosoof en onafhankelijk onderzoeker. Als gesprekspartner richt hij zich vooral op het vooronderstellingenonderzoek en in groepen streeft hij naar deliberatie waarbij standpunten niet tegenover maar naast elkaar komen te staan. Samen met Ilse Bulhof schreef hij het boek ‘Uitzonderlijke goedheid’.

Pieter Mostert – Socrates aan de lijn

Socrates is van alle tijden – dat is na 25 eeuwen wel duidelijk. In deze online workshop – ik zit dan in mijn ‘study’ in Dorchester, Engeland – wil ik bij het begin beginnen, en wel met de vraag wat er boeiend is aan ’n paar uur met elkaar praten via ’n scherm vol gezichten. Wanneer ben je bereid om dat te doen? Wat verwacht je dat de geleverde inspanning – en inspannend is het – oplevert? Daarover wil ik ’n gesprek leiden. Afhankelijk van de antwoorden zullen we bezien welke praktische tips daarbij passen.
VAN DE DEELNEMERS WORDT VERWACHT dat zij over een apparaat beschikken om ter plekke mee het internet op te kunnen, en dat zij overweg kunnen met ZOOM.

Paul Troost – Moreel beraad

Een dilemma vraagt om een keuze uit twee handelingen die elkaar uitsluiten. Het wrange van een dilemma is dat de oplossing dikwijls niet voor honderd procent voldoet. Het blijft knagen: heb ik het goed gedaan, was het alternatief niet beter? De praktijk wijst uit dat moreel beraad een filosofische en tegelijk effectieve vorm van gezamenlijke reflectie is. Het is een hulp bij twijfel die een beslissing diepgang en richting geeft. Net als bij het socratisch gesprek gaan we uit van een voorbeeld van een van de deelnemers en formuleren een vraag die leidend in het gesprek blijft.

Saskia van der Werff – Socratisch gesprek over kunst

Wat kunst en filosofie delen, is dat ze voortkomen uit het creatieve denk vermogen van de mens. Zowel filosofen als kunstenaars komen in aanraking met de tot verwondering stemmende werkelijkheid; ze geven op andere wijze uitdrukking aan hun verwondering.
Filosofen zijn vaardig in een geschreven of gesproken vraag- en antwoordenspel; kunstenaars materialiseren hun vragen in een kunstwerk. Wat er gebeurt als deze twee uitingsvormen elkaar in een socratisch gesprek ontmoeten, zullen de deelnemers tijdens deze workshop gaan ervaren.
Het kijken naar en bevragen van een kunstvoorwerp volgt de sporen van een socratisch gesprek.

Saskia van der Werff is  filosoof, trainer en auteur van Filosofische Vaardigheden I/II.

Gegevens

Datum:
26 september
Tijd:
09:30 - 17:00

Locatie

ISVW
Dodeweg 8
Leusden,

Organisator

Hans Bolten
E-mail:
hans@boltentraining.nl