Laden Evenementen

« Alle Evenementen

  • Dit evenement is voorbij.

Socratische Landdag zaterdag 2 oktober

2 oktober, 09:00 - 17:00

Uitverkocht!

N.B. Deelnemers moeten op de dag zelf kunnen aantonen dat ze beschermd zijn tegen Covid. Dus zorg ervoor dat je de CoronaCheck-app op je telefoon hebt geactiveerd!

Ook dit jaar organiseert de VFP, de Vereniging voor Filosofische Praktijk, de Socratische Landdag, op zaterdag 2 oktober. Deze dag is bedoeld voor een ieder die iets heeft met Socrates, de Socratische Methode en natuurlijk het Socratische Gesprek. We bieden workshops voor belangstellenden, beginners, gevorderden en specialisten. Wil je meemaken wat Socrates vandaag de dag betekent voor de Filosofische praktijken in Nederland? Dan is dit je kans. Kom naar de Socratische Landdag voor een mooie dag filosofie en filosoferen in een fijne omgeving, met ervaren filosofen en gespreksbegeleiders.

KOSTEN

Bij aanmelding vóór 25 september is de prijs voor deelname (inclusief lunch en borrel/snack na afloop en de vele workshops) :
Leden: € 30,- (hierin is de ledenkorting van €5,- al verwerkt).
Niet-leden: € 52,50.
Daarna is de prijs voor leden en niet-leden respectievelijk €40,- en €62,50
Studentenkorting: Voor studenten is de prijs voor deelname: € 30,- (stuur na aanmelding en betaling een kopie van je studentenkaart naar: penningmeester[at]verenigingfilosofischepraktijk.nl)

Programma in hoofdlijnen: Dagindeling

Inloop vanaf 9:00 uur.

9:30 Plenaire start

– welkom door de voorzitter van de VFP

– Een korte introductie van de ochtend-workshops-begeleiders

– Inschrijving voor de workshops

– Indeling van de ruimten, met inachtname van de 1,5 meter

9:45-11:15 Eerste ronde workshops

1. Hans Bolten: Open socratische insteek

2. Marlou van Paridon: Kennismaking met het Socratisch Gesprek

3. Rudolf Kampers: Verplaatsing in een Socratisch Gesprek

11.30 – 13:00 Tweede ronde workshops

1. Petra Bolhuis: Het Socratisch Gesprek als een vorm van mauieutiek

2. Kristof van Rossem: ‘Het filosofisch gesprek. De Basis’

3. Timon Meynen: leren TOVEREN

EXTRA: Pieter Mostert: Socrates online

LUNCHPAUZE

14.00 Opening middagdeel

Introductie van de drie middag-workshops-begeleiders door de voorzitter

14:10 – 16:30  Derde serie workshops

1. Erik Boers – Een Copernicaanse wending in het Socratisch Gesprek: van weten naar geweten

2. Alfred Denker: Socrates en Heidegger: hoe vanzelfsprekendheden en schijnwaarheden te ontmaskeren

3. Joop Kools en Karel van Haaften: twee kroegbazen met gasten in gesprek over het publieke aspect van een socratisch café

16:30 Afsluiting en napraten met snack en borrel.

=======

Volledig programma

 

OCHTEND – deel I. Eerste ronde: 1,5 uur workshops 9:45-11:15u

1. Hans Bolten: Vragen die haken.

Een socratisch gesprek begint meestal met een vraag, vaak een Wat is X?-vraag

Vul voor ‘X’ in wat je wilt en je hebt een schijnbaar ‘filosofische’, want vreselijk algemene, vraag. In het leven van alledag echter heeft niemand zo een Wat is X?-vraag als filosofische vraag. ‘Wat is vriendschap?’ – die vraag dringt zich amper  ooit aan ons op. Dus waarom zou je je met zo een vraag bezig houden? Aan andere kant van het spectrum vinden we vragen die zó dicht op de concrete ervaring zitten, dat er nauwelijks een filosofische pointe lijkt te zijn. Bijvoorbeeld met een vraag als: Moeten er andere regels gelden voor gevaccineerden dan voor bewust-ongevaccineerden?

In deze workshop formuleren we elegante, aansprekende en originele uitgangsvragen voor een Socratisch gesprek die rechtstreeks uit de ervaring voortkomen en toch een algemene kwestie aansnijden.

2. Marlou van Paridon: Korte training in het socratisch gesprek 

Marlou werkt als begeleider en trainer socratische gespreksvoering in organisaties. Zij is de auteur van het boek ‘Socratisch gesprek voor beginners’ waarvan binnenkort de zesde druk verschijnt. “In de workshop doorlopen deelnemers, binnen de gegeven 1,5 uur, aan de hand van een actuele vraag, de stappen van het socratisch gesprek en staan stil bij socratische vaardigheden als ‘je oordeel uitstellen’, ‘letterlijk luisteren’ en ‘vragen naar feiten’. De workshop is bedoeld als kennismaking, maar is ook geschikt als verdieping van je ervaring met het socratisch gesprek.”

3. Rudolf Kampers: Het belang van de verplaatsing in een socratisch gesprek 

Rudolf leidt socratische gesprekken, workshops en cursussen in socratische gespreksvoering vanuit Leren Filosoferen. Samen met zijn compagnon Jan Ewout Ruiter schreef Rudolf het boek ‘Filosoferen aan de keukentafel’ Want zegt hij: “In ieder goed gesprek verplaatsen we onszelf in de ervaring(en) van onze gesprekspartner(s). Zonder uitwisseling van concrete ervaringen verzandt een gesprek in abstracties en meningen. Zonder verplaatsing in de situatie van de ander kunnen we elkaar niet begrijpen. Deelnemers aan deze workshop worden met behulp van een socratisch gesprek (zandlopermodel) uitgedaagd zich regelmatig te verplaatsen; het opschorten van eigen oordelen en verdiepende vragen stellen – vragen die over de ander en zijn ervaring gaan, en niet over jou – zijn daarbij cruciaal.” Maak het mee.

OCHTEND, deel II. Tweede ronde 1,5 uur workshops 11.30 – 13:00u

  1. Petra Bolhuis: het socratisch gesprek als maieutiek

Petra werkt  als filosoof vanuit haar eigen praktijk ‘Maieutiek’. Want, zegt zij: “De kunst van het vragen stellen om iemands eigen wijsheid naar buiten te brengen stamt af van Socrates. Daaraan ontleen ik ook de naam van mijn werkwijze. Maieutiek is letterlijk verloskunde. Socrates zei dat hij net als zijn moeder verloskundige was, met dat verschil dat hij geen kinderen ter wereld bracht, maar mensen hielp hun eigen wijsheid geboren te laten worden. Dat kun je alleen maar ervaren in de praktijk. Hier doen we dat in een gesprek over pluraliteit. Pluraliteit zou, volgens Hannah Arendt, een manier kunnen zijn om de polarisatie en zelfs totalitarisme tegen te gaan. Woorden waar je wat aan hebt, die heeft de filosofie genoeg te bieden. De vraag is; hoe breng je die woorden tot leven in de actualiteit van vandaag de dag? Dat weet niemand behalve jijzelf. Maar om te weten te komen wat je weet en dat met elkaar te delen is er een open ruimte nodig om tot een gesprek te komen. Die ruimte biedt de maieutiek.”

2. Kristof van Rossem: de basis van het filosofisch gesprek

Kristof begeleidt al jaren filosofische gesprekken in diverse organisaties. Hij verzorgt ook, samen met Hans Bolten, opleidingen tot Socratisch gespreksleider. In zijn workshop zal Kristof een ‘light socratisch gesprek’ leiden zoals hij dat heeft uitgewerkt in zijn boek Het filosofisch gesprek. De Basis. Hij vraagt zich dan het volgende af: “Als je een filosofisch gesprek leidt, in welke stijl dan ook, wat is dan het minimum wat je moet doen als gespreksleider?” In deze workshop demonstreert hij een ‘standaard filosofisch gesprek’. “Na deelname en kritische evaluatie ervan, ga je zelf ook aan de slag als begeleider via een estafette-oefening.” 

3. Timon Meynen: TOVEREN

Timon heeft zijn eigen filosofische praktijk Faidros en stelt overal en altijd inhoudelijke kwesties aan de orde. Hij is steeds op zoek naar vormen die ook in kortere tijd het nodige kunnen opleveren. Want zegt hij: “Het is mooi als je een week kunt uittrekken voor een socratisch gesprek, maar helaas lukt dat niet altijd …”. Nu wil hij TOVEREN leren, een lossere aanpak van het socratisch gesprek, die te vinden is in Vrije Ruimte – Praktijkboek (2008, pag. 58–59) van Kessels, Boers en Mostert. Timon gaat TOVEREN met Tijd, Onderwerp, Vragen, Ervaringen, Reacties, Essenties en Nakaarten. Het bepalen van het onderwerp van dit gesprek is er dus een onderdeel van. De overige stappen licht hij kort toe, maar de nadruk ligt op het TOVEREN zelf.

Extra! Pieter Mostert: met Socrates online

Pieter behoeft wellicht geen introductie hier. Hij is o.a. coauteur van ‘Vrije Ruimte’ en een vaardig pedagoog. Dat hij vaak in het buitenland vertoeft weerhoudt hem er niet van deel te nemen aan het socratische leven in Nederland. Want zegt hij: “Socrates gaat met de tijd mee; dat is al 25 eeuwen zo. Na anderhalf jaar ‘oefenen’ is wel duidelijk, dat Socratische gesprekken in een online formaat zullen blijven. In deze online workshop – net als vorig jaar vanuit mijn ‘study’ in Dorchester, Engeland – wil ik een online gesprek voeren over aanpassingen van het gangbare model van het Socratisch gesprek, zodra het gesprek online plaats vindt: welke aanpassingen zijn nodig? En welke zijn mogelijk / het overwegen waard?” Wil je ervaren wat een socratisch gesprek online kan inhouden? Dan is dit je kans het medium te testen. Alsof je met Socrates zelf online gaat. Wil je dit meemaken? Wel een laptop meenemen.

LUNCH Genieten van de befaamde ISVW-keuken

MIDDAG, deel III. 2,5 uur workshops 

1. Erik Boers: Een Copernicaanse wending in het Socratisch Gesprek: van weten naar geweten

Erik Boers (1960) begeleidt al ruim 30 jaar Socratische Gesprekken, met name in organisaties. Hij is als lid van de Gesellschaft für Sokratisches Philosophieren erkend gespreksleider binnen de Philosophisch Politische Akademie. Met Jos Kessels en Pieter Mostert publiceerde hij “Vrije Ruimte: filosoferen in organisaties” (2002) en “Vrije Ruimte: praktijkboek” (2008). In 2016 verscheen “Publieke Bezinning; Socratische Dialogen over maatschappelijke vraagstukken” (samen met Dorien Brunt, Sjaak Evers en Saskia van de Werff). Momenteel rondt hij een proefschrift af over het Socratisch Gesprek, waarin hij de bestaande theorievorming onder de loep neemt, bekritiseert en op zoek gaat naar een passende interpretatie (“From Science to Conscience; the Socratic Dialogue Revisited”). De opzet voor zijn workshop is als volgt:

I.  Inleiding: aanleiding voor dit onderzoek, historisch overzicht praktijken en duidingen Socratisch Gesprek, enkele kritische vragen, aanzet tot een herinterpretatie: van rationalistisch-realisme naar hermeneutisch-pragmatisme.

II.  Deelnemers zelf aan de slag. Gewetensvraag: waarom zou je eigenlijk een Socratisch Gesprek voeren? Wat gebeurt er precies in een Socratisch Gesprek en waartoe?

III.  Uitwisselen en vervolgonderzoeksvragen formuleren

2. Alfred Denker: Socrates en Heidegger: hoe vanzelfsprekendheden  en schijnwaarheden te ontmaskeren

Alfred moest even denken toen hem gevraagd werd in te gaan op de vraag wat Heidegger ons kan leren over Socrates. Dat ligt niet voor de hand en juist dat onderzoek kun je met hem aangaan. Alfred is de autoriteit in Nederland en daarbuiten op het gebied van Heidegger’s leven en werk. Wat kan hij ons leren over Socrates? Dat doet hij langs deze lijnen, oftewel Holzwege:

I.  Socrates en Heidegger. Verstaan als fundamentele mogelijkheid van het mens zijn: tot de zaken zelf 

II.  Van fenomenologie naar gelatenheid: Over taal en gesprek als wijzen van ontdekken en verbergen 

III.  Omdat wij een gesprek zijn: Therapie als gesprek en gesprek als therapie 

IV.  Dat spreekt van zelf (dialoog)

Joop Kools en Karel van Haaften: twee kroegbazen met gasten in gesprek over het publieke aspect van een socratisch café.

Joop en Karel leiden en begeleiden al jaren Socratische Cafe’s in Nederland en richten ze op daar waar ze komen. Joop is daarbij altijd sociaal betrokken en Karel is Plato-vertaler. Samen vormen ze een bijzonder stel kroegbazen, en zeggen zij: “Het socratisch gesprek zien wij als een bijzonder gesprek. Een gesprek met een doel, het doen van (zelf)onderzoek, het zoeken naar het goede leven, naar bezinning over opvattingen en vooronderstellingen, naar achterliggende waarden en normen.

Erik Boers (zie hierboven) stelt in het boek Publieke Bezinning dat het er om gaat het persoonlijke gemeenschappelijk te maken en het gemeenschappelijke persoonlijk. Het gesprek draagt op deze wijze bij aan burgerschap, draagt er aan bij het persoonlijke ook in het groter geheel te bezien. Wordt het socratisch gesprek op deze manier publieke ruimte? Wat verstaan we nu precies onder die publieke ruimte”, wat brengt dat met zich mee?” Tijdens deze workshop onderzoeken zij, op basis van eigen ervaringen, het socratisch gesprek als publieke ruimte. Ze gebruiken daarvoor de vorm van het definitiegesprek. Tijd dus voor een ander soort van kroeggesprek.

Rond 16.30 sluiten we af, met ‘borrel en napraten’ in het ISVW-café. 

 

Gegevens

Datum:
2 oktober
Tijd:
09:00 - 17:00

Locatie

ISVW
Dodeweg 8
Leusden,

Organisator

Peter van Hooft