Tagarchief: Socratische Landdag

Socratische Landdag 2017

Aanmelden en betalen

Op zaterdag 27 mei is de jaarlijkse Socratische Landdag op de ISVW in Leusden. Er is een divers aanbod aan workshops en klassieke of meer experimentele Socratische Gesprekken. De landdag is bedoeld voor iedereen met belangstelling voor het socratisch gesprek. Je bent dus ook welkom als je er nog helemaal niets vanaf weet, je kunt altijd deelnemen aan een socratisch gesprek. Voor (gevorderde) gespreksleiders zijn er altijd interessante workshops.

Wil je zelf een workshop aanbieden, of een socratisch gesprek? Laat het ons even weten: mail naar Hein Hoek (hein@philocon.com) of Hans Bolten (hans@boltentraining.nl).

PROGRAMMA

Inloop vanaf 9:00 uur.
1e serie workshops: 9:45 – 11:15
2e serie workshops: 11.30 – 13:00

LUNCHPAUZE

workshops: 14:00 – 16:30.
Plenaire aflsuiting: 16:45 – 17:00
17:15 Snack en borrel.

ALLE WORKSHOPS OP EEN RIJ

Arthur Bijl – Socratisch wandelen?
Hans Bolten – Socratisch tweegesprek.
Willem Jan van den Brink – Dynamische oordeelsvorming.
Hein Hoek – Praten over privacy.
Barry Mahoney – Socrates als leraar.
Trees Schopman – Filosofisch café.
Annemarie Soeteman – Waarden om voor te sterven.
Ferrie Veen – Je existentie vormt je essentie.

Aanmelden en betalen

Socratisch wandelen?

BEGELEIDING: ARTHUR BIJL
DUUR: 1,5 UUR
DEELNEMERS: MAX. 10
Het socratisch gesprek wordt doorgaans zittend doorgebracht kijkend naar een flip-over. Deze starre lichamelijke activiteit is in scherp contrast met de dynamiek van het denken over de kwestie die aan de orde is. Wat gebeurt er als de omgeving en de lichamelijke activiteit dynamischer word? Worden we hierdoor meer afgeleid? Helpt het ons om uit onze denkpatronen te komen? Of misschien wel beide of totaal iets anders? Deze activiteit is een experiment voor het combineren van socratische gesprekken en wandelen.
Geschikt voor: Alle geïnteresseerden die goed ter been zijn en schoenen om te wandelen mee of aan hebben.

Het socratisch tweegesprek

BEGELEIDING: HANS BOLTEN
DUUR: 2,5 UUR
DEELNEMERS: 3-9
NIVO: Je begeleidt zelf socratische gesprekken en bent bekend met de theorie van de ‘bewegingen in een socratisch gesprek’.
De laatste paar jaar ben ik bezig te onderzoeken of en hoe je een 1 op 1 gesprek kunt voeren volgens de socratische methode, d.w.z. ‘min of meer’ volgens de standaarmethodiek. Ik voer zulke gesprekken ook in toenemende mate in organisaties. Aangezien het een methodiek ‘in wording’ is, blijft het een aardig onderwerp voor een workshop. Deze heeft het karakter van een gezamenlijk onderzoek. Ik zal een korte inleiding houden en daarna een (deel van een) gesprek voeren met een van de deelnemers, en de verschillende elementen toelichten.
Van de deelnemers wordt verwacht dat zij:

  • een vraag hebben waarover zij een gesprek willen voeren
  • bereid zijn de rol van socraticus van mij over te nemen
  • bekend zijn met de ‘bewegingen’ in het socratisch gesprek, zoals beschreven in: http://www.boltentraining.nl/studiemateriaal/artikelen/beweging-in-het-socratisch-gesprek/
  • Dynamische Oordeelsvorming – een socratische proeverij

    BEGLEIDING: WILLEM JAN VAN DEN BRINK
    DUUR: 1,5 UUR
    DEELNEMERS: 8-10
    NIVO: je bent al enigszins vertrouwd met het socratische
    De meeste modellen van besluitvorming zijn gebaseerd op een logische opeenvolging van fasen, zoals beeldvorming, oordeelsvorming en besluitvorming. Dynamische Oordeelsvorming (kortweg DO) onderscheidt zich door een andere logica: de logica van ritme, gevoel en polariteit.
    Volgens DO doorloopt elk oordeelsvormingsproces 5 velden: feiten (waarnemen), begrippen (denken), gevoelens (voelen), doelen (willen) en middelen (handelen). Evenals in een socratisch gesprek staat bij DO de vraag centraal.
    Tijdens deze workshop gaan we verkennen hoe DO zich laat toepassen in socratisch onderzoek.

    Over Willem Jan van den Brink
    De socratische dialoog boeit me om de oefening in precisie en geduld. Ik volgde de bekende trainingen die in Nederland en België worden aangeboden. Regelmatige intervisie houdt me scherp. Ik ben actief als facilitator, met een voorliefde voor boeddhistische wijsheid en praktische filosofie. Mijn interesses liggen op het raakvlak van taal, filosofie en psychologie. Kijk ook eens op www.wjvandenbrink.com

    Socratisch wandelen?

    BEGELEIDING: ARTHUR BIJL
    DUUR: 1,5 UUR
    DEELNEMERS: MAX. 10
    Het socratisch gesprek wordt doorgaans zittend doorgebracht kijkend naar een flip-over. Deze starre lichamelijke activiteit is in scherp contrast met de dynamiek van het denken over de kwestie die aan de orde is. Wat gebeurt er als de omgeving en de lichamelijke activiteit dynamischer word? Worden we hierdoor meer afgeleid? Helpt het ons om uit onze denkpatronen te komen? Of misschien wel beide of totaal iets anders? Deze activiteit is een experiment voor het combineren van socratische gesprekken en wandelen.
    Geschikt voor: Alle geïnteresseerden die goed ter been zijn en schoenen om te wandelen mee of aan hebben.

    Socrates als leraar

    BEGELEIDING: BARRY MAHONEY
    DUUR: 1,5 UUR
    DEELNEMERS: MAX. 15
    NIVO: ervaring met het voeren van socratische gesprekken
    Inhoud: Als lerarenopleider maatschappijleer ben ik benieuwd naar de toepasbaarheid van het socratisch gesprek in de les. Daartoe ga ik vanaf september 2018 een promotieonderzoek doen naar de effecten van het socratisch gesprek op burgerschapscompetenties van leerlingen. Vandaag gaan we met elkaar kijken naar welke toepassing van het socratisch gesprek docenten kan helpen om leerlingen te begeleiden bij het oefenen van kritische denkvaardigheden. In een gezamenlijke oefensessie gaan we een nieuwe werkvorm testen en met elkaar bespreken wat de voor – en nadelen zijn van deze werkvorm. Eventuele alternatieven kunnen ook aan bod komen. Enige ervaring met het voeren van socratische gesprekken is wel gewenst voor deelname aan deze workshop.
    Barry Mahoney over zichzelf: als lerarenopleider maatschappijleer zoek ik naar de didactische toepasbaarheid van het socratisch gesprek. Naast mijn werk aan de Hogeschool van Amsterdam ben ik eigenaar van Samen Twijfelen, een bedrijf voor trainingen socratische gespreksvoering voor docenten. Kijk voor mijn werk ook op www.samentwijfelen.nl

    Waarom praten we wel over privacy, maar doen we er niets aan?

    BEGELEIDING: HEIN HOEK
    DUUR: 1,5 UUR
    DEELNEMERS: MAX. 10
    Meer en meer delen heel veel internetgebruikers privé-informatie met wildvreemden (sorry: “vrienden”) op Facebook. En ook het spuien van al je opvattingen (ik vind…..) op Twitter vind miljoenen keren per dag wereldwijd plaats.Andere gebruikers weten op die manier bijna alles over jou!Zorgelijk? Nee, want ik heb niets te verbergen, is de veelgehoorde reactie. En Albert Heijn mag best mijn boodschappen-voorkeuren kennen, dan krijg ik toegesneden aanbiedingen binnen.
    Toch vinden we allemaal dat wij recht hebben op onze privacy, zeker fysiek maar ook op de media.
    Waarom doen we er dan niets aan? Dat nu gaan we onderzoeken in dit Socratisch gesprek.
    En we gaan ook experimenteren of we dat gesprek kunnen voeren via een eigen Whatsapp groep of een Twitter hashtag. Kijken of dat gaat, of dat we zo snel mogelijk weer naar een fysiek gesprek terugwillen……..

    Filosofisch café, kansen en beperkingen

    BEGELEIDING: TREES SCHOPMAN
    DUUR: 1,5 UUR
    DEELNEMERS: 5-10
    Het Filosofisch café is een vorm van een onderzoeksgesprek m.b.v. de socratische methode.
    Ik modereer nu voor het derde jaar het filosofisch café Deventer. Het filosofisch café is wat mij betreft één van de meest uitdagende vormen van filosofisch onderzoek omdat daar een breed publiek naar toe komt, van licht verstandelijk beperkt tot universitair geschoold. Ik onderzoek graag samen met jullie (in een workshop in de format van een filosofisch café) wat een filosofisch café nu wel of niet succesvol maakt.
    Voor deelname aan deze workshop is het geen vereiste dat je zelf filosofisch café organiseert.
    Maar wellicht heb je na deze workshop daar wel zin in!
    Het is wel belangrijk dat je affiniteit hebt met deze vrije vorm van filosofie bedrijven.

    Zijn er waarden die het waard zijn om voor te sterven?

    Filosofisch gesprek met behulp van het toeschouwers standpunt
    BEGELEIDING: ANNEMARIE SOETEMAN
    DUUR: 1,5 UUR
    ‘Ik ben altijd bang geweest dat ik zou falen, niet in mijn leven, maar in mijn dood’
    (Simone Weil, Seventy Letters, 1965)
    Deze bijzondere uitspraak impliceert dat het mogelijk is om nog (of juist?) te falen als je leven ophoudt. Alsof de slotvertelling van jouw levensverhaal het verhaal maakt. Of laat mislukken.

    Als dat waar is, dan is het leven zelf niet de allerbelangrijkste waarde, maar de uitstraling van het levensverhaal. De bijdrage die je postuum nog kan leveren aan de wereld.
    Weil zelf sterft omdat ze weigert te eten terwijl ze weet dat voedsel haar waarschijnlijk zal genezen van haar Tuberculose. Ze vast uit solidariteit met de mensen in het door de Nazi’s bezette Frankrijk. En zij is niet de eerste mens in de geschiedenis die een situatie kan overleven, maar dit niet doet. Socrates en Jezus hadden beiden kunnen vluchten voor hun terechtstelling. Christenen stierven omdat ze hun geloof niet wilden (konden?) afzweren. Een onbekende man in China weigerde opzij te stappen voor een tank. En alhoewel hij dat overleefde, heeft niemand hem daarna nog gezien. En zo zijn er vele voorbeelden van politieke zelfdoders, die hopen dat ze door hun zelfverbranding of hongerstaking de politieke opinie beïnvloeden. Of dat lukt zullen ze waarschijnlijk nooit weten.
    Deze mensen roepen vragen op. Hebben ze gelijk? Zijn er belangrijkere waarden dan het leven zelf? Is hun sterven waardevoller dan verlenging van het leven?
    Niemand van ons kan werkelijk antwoord geven op deze vragen. Want niemand van ons is gestorven voor waarden die hij/zij hoger achtte dan het leven zelf. En niemand kan vertellen of dat het achteraf waard was.
    Om toch over deze vraag te kunnen nadenken wil ik jullie uitnodigen voor een filosofisch gesprek. Anders dan gebruikelijk in een Socratisch gesprek, zal niet de eigen, maar andermans ervaring als toetssteen dienen tijdens ons onderzoek. We voeren een gesprek over onszelf, maar ons onderzoeksmateriaal ontlenen we aan onze ervaring als toeschouwer. Als lezer van verhalen over zulke sterfgevallen bijvoorbeeld.
    Dit gesprek is niet alleen een inhoudelijk onderzoek, maar ook een experiment. Wat doet het met een gesprek als het persoonlijke voorbeeld achterwege blijft?

    Annemarie Soeteman studeerde filosofie in Utrecht en in Nijmegen. Daarna ging ze aan het werk als procesbegeleider bij de Rijksoverheid, waarbij het haar taak was om verdieping aan te brengen in het denken van deelnemers. Hiervoor putte ze natuurlijk gretig uit de filosofische theorie en filosofische werkvormen. Inmiddels heeft ze al bijna 7 jaar haar eigen bedrijf: StudioSocrates. Van hieruit begeleid ze vele denkgesprekken en inspiratielezingen.

    Je existentie vormt je essentie

    BEGELEIDER: FERRIE VEEN
    DUUR: 1,5 UUR
    DEELNEMERS: 1-12
    Deze variant van een socratisch gesprek gaat uit van het praktisch existentialisme.
    Ik begin met een korte inleiding over het existentialisme en de te volgen werkwijze volgens het drie stappen model.
    Daarna storten we ons op het gesprek en onderzoeken we met een vrijwilliger/voorbeeldgever uit de groep de kwestie: Wordt je essentie gevormd door je existentie? En wat betekent dat dan?
    Daarna gaan we in tweetallen oefenen.
    Een korte nabespreking is een wezenlijk onderdeel van dit gesprek.
    Ik zal ondersteunende documentatie uitreiken.

    Ferrie Veen (1941, Beverwijk) studeerde andragologie aan de U.v.A. [1974], werkte in de kunstzinnige/culturele vorming tot 1988. Tot aan pensioen [2006] als docent organisatiekunde en begeleiding aan de H.S. Avans Breda. Was altijd geinteresseerd in filosofie, via bijvakken, opleiding Filosofie-in-Bedrijf [V.U.], mentaliteitenleer [Prof. van de Griend] en post-moderniteit [E.U.] Praktisch werkzaam geweest als begeleider, debater, gespreksleider Socratisch Cafe en ervaringsdeskundige m.b.t. depressiviteit. Verloofd, 3 kinderen. Bewonderaar van haiku’s en fado-muziek. Favoriete filosofie-richting: existentialisme, zowel de Europese, Angelsaksische als politieke varianten.

    Aanmelden en betalen